Εισήγηση στην εκδήλωση «Επί τα όρη τα Αραράτ. Βραδιά αρμενικής και ελληνικής μουσικής»

Οταν πήγα στην Αρμενία, πρώτη μου αίσθηση ήταν αυτή ενός κόσμου στις εσχατιές της οικειότητας, μιας χώρας όπου η ανατολή είναι ακόμη κατανοητή, φίλια και απολαύσιμη, είναι δηλαδή ακόμη καθ᾽ ημάς. Ο αρμενικός πολιτισμός μού φάνηκε πως αρθρώνεται στον τόπο, αλλά και με τον τρόπο των συνόρων, με τις κορυφώσεις, τις αγωνίες και τις τραγωδίες κάθε συνοριακής κατάστασης. Ένας κόσμος μεταιχμιακός, μεθόριος, μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, χριστιανισμού και ισλάμ• ένας μικρός λαός που επί τρεις χιλιάδες χρόνια προσπαθεί στην καυκάσια κοιτίδα του να αναπνεύσει υπό την ασφυκτική πίεση των λογής αυτοκρατοριών, από τους Πέρσες, τους Ρωμαίους και τους Βυζαντινούς, έως τους Οθωμανούς, του Μογγόλους, την τσαρική Ρωσία, αλλά και τους εθνικιστές Νεότουρκους, τα τανκς των Σοβιετικών ή στις μέρες μας το καθεστώς του Πούτιν...

... Ο αρχιμανδρίτης Κομιτάς, έτι ζων, αναδείχθηκε σε σύμβολο του αγώνα του λαού του για αυτοπροσδιορισμό, αλλά και του άφατου δράματος της αρμενικής γενοκτονίας. Έσωσε δια της καταγραφής μία παράδοση, την οποία προεξέτεινε στα πρωτότυπα έργα του, μεταξύ άλλων και στη μουσική επένδυση της Θείας Λειτουργίας που φιλοτέχνησε. Ήταν άνθρωπος της θρησκείας, όχι όμως λιγότερο και του κόσμου, όντας ειλικρινής ως προς την ένταση αμφοτέρων. Έπαιρνε στα σοβαρά και τους αγγέλους και τους δαίμονές του. Πρόβαλε την παράδοση όχι ως φονταμενταλιστής, αλλά με τα εργαλεία της νεοτερικότητας και ουσιαστικά προσπάθησε να διανοίξει προς το καινούριο έναν κόσμο κλειστό. Στρεφόμενος προς τις ανατολικές του ρίζες, έριχνε το βλέμμα του ταυτόχρονα και προς τη Δύση. Μπορούσε να κινείται με την ίδια άνεση στις αρμενικές εκκλησιές του Γερεβάν και της Πόλης, αλλά και στις μεγάλες αίθουσες συναυλιών από το Παρίσι μέχρι την Τιφλίδα...

Εισήγηση στην εκδήλωση «Επί τα όρη τα Αραράτ. Βραδιά αρμενικής και ελληνικής μουσικής» του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον» (Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2019, Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών). 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Συναυλία αφιερωμενη στον Κομιτάς στο Μέγαρο Μουσικής “Επί τα όρη τα Αραράτ”

Την Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2019, 8 μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών,θα πραγματοποιηθεί μια συναυλία αρμενικής και ελληνικής μουσικής.

Θα παρουσιαστούν θρησκευτικοί ύμνοι από την Αρμενική και την βυζαντινή μουσική παράδοση (a capella) και τραγούδια για φωνή και πιάνο στα αρμενικά και ελληνικά.

 Θα ακουστουν

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ • A cappella

– Μεσρόπ Μαστότς (361-440), Bazum en qo gtutyunqd (Το έλεός σου είναι μεγάλο)

– Πρωτοχριστιανικός ύμνος στην Αγία Τριάδα, ανωνύμου (3ος αι. μ.Χ.)

– Γρηγόριος του Νάρεκ (951-1003), Havun Havun (Αναστάσιμος ύμνος)

– Εξομολογείσθε τω Κυρίω, ήχος πλ. α΄, ψαλμός ρλε΄ (135)

– Νερσής Σνορχαλί (1102-1173), Bac mez Ter (Κύριε, άνοιξέ μας)

– Σιγησάτω πάσα σαρξ, ήχος πλ. α΄, αντί Χερουβικού το Μ. Σάββατο

– Μκιτάρ του Αϊριβάνκ (1224-1290), Sirt im sasani (Τρέμει η καρδιά μου)

– Μακάρ Εκμαλιάν (1856-1905), Surb Surb (Άγιος, Άγιος)

– Επινίκιος ύμνος, σύνθεση Θεοδώρου Παπακωνσταντίνου (1948-1969)

ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ • Για φωνή και πιάνο

– Σαγιάτ Νόβα (1712-1795), Yis k’u ghimet’n ch’im gidi (Δεν γνωρίζω την τιμή σου)

– Κομιτάς (1869-1935), Chinar es (Είσαι σαν μια λεύκα)

– Δημήτρης Μητρόπουλος (1896-1960), Κασσιανή (1919), απόδοση: Κωστής Παλαμάς

– Κομιτάς, Kakavik (Μικρή πέρδικα)

– Κομιτάς, Shaxkr Shuxkr (Ερωτικό τραγούδι)

– Κομιτάς, Tcirani tcar (Η βερικοκιά)

– Τ’ αηδόνια της Ανατολής, από αγιορείτικο χειρόγραφο, μεταγραφή: Γιώργος Χατζημιχελάκης

– Κομιτάς, Krunk (Ο γερανός)

– Κομιτάς, Oror (Νανούρισμα)

– Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903-1984), Τα ματάκια σου τα μαύρα και Το Ερηνάκι, από τα 20 τραγούδια του ελληνικού λαού

– Τιγκράν Μανσουριάν (γενν. 1939), Poqrik Madrigal (Μικρό μαδριγάλι)

– Παράπονο – Η ξενιτιά, παραδοσιακά αρμένικα, ελληνικοί στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ